Kluczowe uwarunkowania


To czy u człowieka wystąpią zaburzenia posttraumatyczne jest wypadkową wielu czynników. Wielką rolę odgrywają indywidualne predyspozycje ale także natężenie czynników stresowych, okoliczności zdarzenia, rodzaj i jakość udzielonej pomocy. Zaburzenia pourazowe w wypadku jednorazowego przeżycia traumy rozwijają się u ok. 8 - 13 % ludzi.

Dynamika zaburzeń posttraumatycznych u dzieci - z dominującą w nich sferą zaburzonej autoregulacji - jest jednak w dużym stopniu odmienna niż u dorosłych.

Kluczowym czynnikiem jest bowiem to, czy dziecko w chwili przeżywania traumatycznych doznań znajdowało się pod opieką podstawowego opiekuna lub innej bliskiej osoby. Czy z opiekunem tym dziecko pozostawało i pozostaje w głębokiej i prawidłowej relacji. Czy potrafi on pełnić rolę zewnętrznego "regulatora" wobec emocji dziecka. Czy dziecko w każdej sytuacji może liczyć na niego i na inne osoby z otoczenia, które powinny udzielić dziecku pomocy z racji swej roli i funkcji?

Wszelkie zakłócenia w powyższej sferze będą miały kluczowy wpływ na rozwój ew. zaburzeń i proces zdrowienia. Samo przysłowiowe "zaprowadzenie dziecka do specjalisty" i oczekiwanie, że ten niczym grypę uleczy zaburzenia, jest w tym kontekście całkowitym nieporozumieniem.

 

Dlatego też sprawą niezwykłej wagi jest powszechna edukacja w zakresie dynamiki zaburzeń posttraumatycznych tak rodziców (opiekunów), jak i np. nauczycieli czy innych osób z otoczenia dziecka. Wiedza i oparte o nią rozumienie mechanizmów funkcjonowania organizmu dziecka mają ogromne znaczenie praktyczne. Rozumienie mechanizmów „sterujących zachowaniem” po doświadczeniu traumy, zasadniczo zmienia relacje z dzieckiem. Zwłaszcza w sytuacjach kryzysu.

Jest to zadanie dla wszystkich bowiem powszechna dostępność profesjonalnie przygotowanych specjalistów – psychotraumatologów dziecięcych – pozostanie nigdy niespełnionym postulatem. Opieranie sytemu pomocy wyłącznie na wyspecjalizowanych ośrodkach byłoby organizacyjnym i ekonomicznym nonsensem. Przy opisanej skali problemu w przeciętnym polskim powiecie należałoby zatrudnić ok. 500 najwyższej klasy specjalistów. Pomijając potrzebę kilkunastoletniego w tym wypadku kształcenia, koszt tego przedsięwzięcia oscylowałby w granicach 70 mln. zł. rocznie w każdym powiecie. (to ponad 20 mld. zł. w skali kraju - 1/3 całego budżetu NFZ).

Polskie dzieci nie mogą jednak tracić szans na zdrowy rozwój, trafiać niepotrzebnie do szpitali psychiatrycznych, bezproduktywnie "wędrować przez system" od jednego specjalisty i ośrodka  do drugiego tylko dlatego, że rodzice, opiekunowie i profesjonaliści nie mają dostępu do niezbędnej wiedzy.

Dlatego ośrodki specjalistyczne - niezwykle potrzebne - winny w optymalnie skonfigurowanym systemie pełnić funkcje nie tylko terapeutyczne, konsultacyjne i superwizyjne ale także edukacyjne.

Taka jest własnie wizja NSLT.

 

© SOnDiR copyright 2011

Leszek Drozdowski. Fragmenty artykułu i wystąpienia: "Psychotraumatologia kliniczna. Dziecko z zaburzeniami posttraumatycznymi w systemie edukacyjnym". Konferencja - Instytut „Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie, 16 grudnia 2011.

 
 
 
 
 

Joomla Templates by Joomla51.com

nslt.pl - choroba sieroca, trauma, agresywne dziecko, dziecko adoptowane, przemoc w szkole, trudne dziecko, psychotraumatologia i dziecko nadpobudliwe